Tanden in de zwangerschap

Twee dingen komen in deze tijd samen: het lichaam verandert hormonaal, en veel vrouwen zijn bijzonder terughoudend als het om behandelingen gaat. Beide samen leidt ertoe dat in de zwangerschap vaker iets wordt gemist dan anders.

Wat de hormoonhuishouding met het tandvlees doet

Het verhoogde oestrogeen- en progesteronniveau maakt het tandvlees doorlaatbaarder en sterker doorbloed. Het reageert op dezelfde hoeveelheid plak heftiger dan eerder: het zwelt op, wordt rood en bloedt gemakkelijker. Vakkundig heet dat zwangerschapsgingivitis, en zij betreft afhankelijk van het onderzoek een aanzienlijk deel van de zwangeren.

Af en toe ontstaat op een enkele plek een zachte, sterk bloedende woekering, meestal tussen twee tanden — een zwangerschapsepulis. Zij is goedaardig en gaat na de bevalling in de regel terug. Verwijderd wordt zij alleen wanneer zij hindert.

Beslissend is: de hormonen maken de ontsteking niet, zij versterken de reactie op de plak. Wie in deze tijd bijzonder zorgvuldig reinigt — vooral de interdentale ruimtes — heeft meestal weinig problemen. Een zachtere tandenborstel maakt het draaglijker.

Braken en erosie

Maagzuur is duidelijk agressiever dan alles wat u eet. Bij frequent braken in de eerste maanden kan het het email aantasten, vooral aan de binnenvlakken van de bovenste voortanden.

Wat er daarna te doen is — en wat niet:

• Niet direct poetsen. Het email is zuurzacht; de borstel neemt het dan extra weg.
• De mond met water uitspoelen, beter met een fluorideoplossing of een sodaoplossing, die het zuur neutraliseert.
• Ongeveer een half uur wachten, dan poetsen.
• Bij frequent braken de praktijk informeren — een fluoridelak beschermt de bedreigde vlakken.

Wat in de zwangerschap behandeld mag worden

Meer dan velen aannemen. Een onbehandelde ontsteking of een pijnlijke tand belasten meer dan een behandeling.

• De beste periode is het tweede trimester. In het eerste trimester is de orgaanontwikkeling bijzonder gevoelig, in het derde is lang liggen onbehaaglijk en kan het de bloedsomloop belasten.
• Plaatselijke verdoving is mogelijk. Er zijn middelen die in de zwangerschap goed zijn onderzocht — de praktijk kiest overeenkomstig.
• Röntgen wordt tot het noodzakelijke beperkt. Noodzakelijke foto's zijn met een schort en moderne digitale apparaten verdedigbaar; de stralingsdosis van een enkele foto aan de tand is zeer gering en treft de buikholte praktisch niet.
• Professionele gebitsreiniging is onbeperkt zinvol, juist nu.
• Uit te stellen zijn bleaching en planbare grotere ingrepen.

Zeg in elk geval dat u zwanger bent — ook in de vroege zwangerschap en ook bij een routinereiniging.

De uitspraak over de tanden die het kind kost

Zij is onjuist. De calciumbehoefte van het kind wordt niet uit de tanden gedekt; tandemail is geen voorraad waaruit het lichaam mineralen kan halen. Bij het bot is dat anders, bij de tanden niet.

Dat tanden in deze tijd toch vaker schade oplopen, heeft andere redenen: frequentere kleine maaltijden, hevige trek in zoet en zuur, braken, gevoeliger tandvlees en de neiging afspraken uit te stellen. Alle vier zijn beïnvloedbaar.

En voor het kind

Cariësbacteriën worden overgedragen, meestal door de naaste verzorgers. Afgelikte spenen en gedeelde lepels zijn de klassieke wegen. Wie de eigen mondgezondheid vóór de bevalling in orde brengt, verlaagt het aantal kiemen dat later wordt doorgegeven. Dat is het beste moment voor de preventie van het kind — nog voordat het tanden heeft.

Een behandelde Parodontitis vóór een geplande zwangerschap is om dezelfde reden zinvol: het verband met vroeggeboorten is beschreven, en een behandeling tijdens de zwangerschap komt daarvoor vermoedelijk te laat.